Workshop με θέμα «Κλιματικοί Κίνδυνοι: Διακυβέρνηση και Ετοιμότητα στην Ελλάδα – Ο συντονισμός ως θεμέλιο για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας»

Στο πλαίσιο του Διεθνούς Υβριδικού Συνεδρίου ICPCDGR 2026 (International Conference on Public Crisis, Civil Defense and Global Resilience), που επικεντρώνεται στη σύγχρονη διακυβέρνηση κινδύνων, την ασφάλεια, τη διαχείριση κρίσεων και την ανθεκτικότητα, το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων (Ελ.Δ.Α.Π.) διοργάνωσε εξειδικευμένο workshop την Παρασκευή 8 Μαΐου 2026, στην Καβάλα, με τίτλο: «Κλιματικοί Κίνδυνοι: Διακυβέρνηση και Ετοιμότητα στην Ελλάδα – Ο συντονισμός ως θεμέλιο για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας»

Το εργαστήριο πραγματοποιήθηκε στην ελληνική γλώσσα, με ταυτόχρονη διερμηνεία, και εντάσσεται στις δράσεις ενίσχυσης του οικοσυστήματος του Ελληνικού Κόμβου Ανθεκτικότητας (Adaptation Hub), τον οποίο συντονίζει το Ελ.Δ.Α.Π.

Στόχος της εκδήλωσης ήταν να λειτουργήσει ως ουσιαστική γέφυρα ανάμεσα στις διεθνείς προσεγγίσεις και καλές πρακτικές και στην καθημερινή επιχειρησιακή πραγματικότητα των ελληνικών δήμων και των τοπικών κοινωνιών.

Η ανθεκτικότητα στην πράξη

Μέσα από μια προσέγγιση που περιελάμβανε τα βασικά επίπεδα διακυβέρνησης (κεντρικό, περιφερειακό, τοπικό), αναδείχθηκε η έννοια της ανθεκτικότητας ως εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού και συνεργασίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε:

• στις θεσμικές αρμοδιότητες,

• στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και την ετοιμότητα,

• στην προστασία κρίσιμων υποδομών,

• στην αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης,

• στην εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών,

• και στη συνεργασία όλων των επιπέδων διοίκησης.

Συζητήθηκαν οι σύνθετοι κλιματικοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν οι ελληνικοί δήμοι, καθώς και οι προκλήσεις συντονισμού μεταξύ κεντρικής διοίκησης, περιφερειών και

τοπικής αυτοδιοίκησης. Παράλληλα παρουσιάστηκαν εφαρμόσιμες λύσεις και καλές πρακτικές με μετρήσιμα αποτελέσματα.

 

Στη συζήτηση συμμετείχαν:

Αναστάσιος Καγιάογλου, Δήμαρχος Παρανεστίου

Θεόδωρος Μαρκόπουλος, Αντιπεριφερειάρχης Καβάλας

Μάριος Παπανικολάου, Λειτουργός Περιβάλλοντος (Κλάδος Κλιματικής Δράσης), Τμήμα Περιβάλλοντος της Κύπρου

Μανώλης Χατζόπουλος. Διευθυντής Αναπτυξιακής Δράμας Α.Ε.

 

Η εισήγηση του θέματος και ο συντονισμός της συζήτησης έγινε από τον Ανδρέα Στεργίου Αντιπρόεδρο Δ.Σ. Ελ.Δ.Α.Π., Δήμαρχο Αργιθέας.

Ο Αντιπρόεδρος του Ελ.Δ.Α.Π. κ. Ανδρέας Στεργίου, υπογράμμισε τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων στην εισαγωγή και εδραίωση της έννοιας της ανθεκτικότητας στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία μέσα από δίκτυα αποτελεί βασικό εργαλείο για την ανταλλαγή γνώσης και την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων για τις τοπικές κοινωνίες.

Τόνισε ότι το Ελ.Δ.Α.Π. ανέδειξε τα κενά της νομοθεσίας και συμμετείχε ενεργά στη διαμόρφωση του νέου θεσμικού πλαισίου για την Πολιτική Προστασία, ενώ προωθεί την ενίσχυση της πρόληψης, τη δίκαιη κατανομή πόρων από το τέλος ανθεκτικότητας και την ορθή εφαρμογή των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας.

Μέσα από τα ερωτήματα που έθεσε στους συμμετέχοντες και τις επιμέρους παρεμβάσεις του, ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα όπως η ενσωμάτωση της ανθεκτικότητας στον στρατηγικό και επιχειρησιακό σχεδιασμό των δήμων, η συνεργασία μεταξύ δήμων, περιφερειών και κεντρικής διοίκησης κατά τη διαχείριση κρίσεων, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και επιστημονικών εργαλείων, ο ρόλος των αναπτυξιακών οργανισμών, καθώς και η ανάγκη διασφάλισης της συνέχειας βασικών υπηρεσιών και κρίσιμων υποδομών απέναντι στους αυξανόμενους κλιματικούς κινδύνους.

 

Στις παρεμβάσεις που ανέπτυξε, ο αντιπεριφερειάρχης Καβάλας κ. Θεόδωρος Μαρκόπουλος έδωσε έμφαση στα ακόλουθα:

• Η πολιτική προστασία και η ανθεκτικότητα απαιτούν επαρκή χρηματοδότηση και σαφές θεσμικό πλαίσιο, καθώς συχνά μεταφέρονται αρμοδιότητες χωρίς τους αναγκαίους πόρους.

• Η αποτελεσματικότητα βασίζεται κυρίως στη γνώση της περιοχής και στη στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

• Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί νέα, σύνθετα προβλήματα που απαιτούν καλύτερο συντονισμό και ευελιξία στη λήψη αποφάσεων.

• Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αξιοποιεί καινοτόμα εργαλεία, όπως drones και τεχνητή νοημοσύνη, για την πρόληψη και αντιμετώπιση κινδύνων.

• Οι ορεινές και ακριτικές περιοχές πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα στον αναπτυξιακό και επενδυτικό σχεδιασμό.

• Τα πανεπιστήμια μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά με επιστημονική τεκμηρίωση, παρακολούθηση και καινοτομία.

• Η εμπειρία της Κύπρου αποτελεί θετικό παράδειγμα ενσωμάτωσης της ανθεκτικότητας σε όλες τις δημόσιες και παραγωγικές διαδικασίες.

 

Από τα κύρια σημεία των παρεμβάσεων του Δημάρχου Παρανεστίου, κ. Αναστάσιου Καγιάογλου ήταν τα εξής:

• Εξήρε τη στενή συνεργασία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης με τους δήμους.

• Ανέδειξε τις προκλήσεις του Δήμου Παρανεστίου, ενός μεγάλου ορεινού και ακριτικού δήμου με σημαντικό φυσικό πλούτο αλλά περιορισμένους πόρους και προσωπικό.

• Τόνισε ότι η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές και η δημογραφική συρρίκνωση επιβαρύνουν ιδιαίτερα τους ορεινούς δήμους.

• Υπογράμμισε την ανάγκη μεγαλύτερης στήριξης από το κράτος και την Περιφέρεια, με τοπικά προσανατολισμένες πολιτικές.

• Επισήμανε τη σημασία της συνεργασίας με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και της συμμετοχής σε δίκτυα πόλεων για μεταφορά γνώσης, καινοτομία και χρηματοδοτικές ευκαιρίες.

• Τόνισε ότι η συντονισμένη δράση δημιουργεί προοπτικές ανάπτυξης και ενισχύει την ανθεκτικότητα.

• Αναφέρθηκε στον κρίσιμο ρόλο των ΤΕΣΟΠΠ, της πρόληψης, των ασκήσεων ετοιμότητας και της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

 

Στις τοποθετήσεις του ο Διευθυντής της Αναπτυξιακής Δράμας, κ. Μανώλης Χατζόπουλος αναφέρθηκε στα ακόλουθα:

• Οι Αναπτυξιακές Εταιρείες λειτουργούν ως υποστηρικτικοί μηχανισμοί των δήμων, μεταφέροντας γνώση, τεχνογνωσία και χρηματοδοτικά εργαλεία, κυρίως μέσω του προγράμματος Leader.

• Στη νέα προγραμματική περίοδο, η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης αποτελεί βασικό άξονα χρηματοδότησης, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες για την τοπική αυτοδιοίκηση.

• Η ανθεκτικότητα επιδιώκουμε να ενσωματώνεται στα επενδυτικά σχέδια και στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, με στόχο τη μακροπρόθεσμη προσαρμογή στις κλιματικές προκλήσεις.

• Η ενημέρωση των κατοίκων, των επαγγελματιών και των τοπικών φορέων για την πρόληψη και τη διαχείριση κινδύνων είναι καθοριστικής σημασίας.

• Η συνεργασία με ιδιωτικές επιχειρήσεις και πανεπιστήμια μπορεί να ενισχύσει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη πρακτικών λύσεων.

• Τα έργα που χρηματοδοτούνται πρέπει να καλλιεργούν κουλτούρα ανθεκτικότητας, πρόληψης και εθελοντισμού.

• Ο σχεδιασμός είναι πάντα προσανατολισμένος στο μέλλον με βάση τις εμπειρίες του παρελθόντος, ώστε να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις εξελισσόμενες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

 

Ο Λειτουργός Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Κύπρου κ. Μάριος Παπανικολάου ανέφερε:

• Η Κύπρος αναθεωρεί από το 2024 την Εθνική Στρατηγική Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή, καθώς ο προηγούμενος σχεδιασμός του 2017 παρουσίασε σημαντικές δυσκολίες στην εφαρμογή του.

• Η νέα στρατηγική βασίζεται σε προσέγγιση «από κάτω προς τα πάνω» (bottom-up), με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 φορέων της κεντρικής διοίκησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, επιστημονικών ιδρυμάτων και άλλων οργανισμών.

• Το Τμήμα Περιβάλλοντος και Κλιματικής Δράσης έχει τον συντονισμό και την παρακολούθηση των δράσεων τόσο για τον μετριασμό όσο και για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

• Κεντρικό πρόβλημα που εντοπίστηκε είναι το κενό συνεργασίας μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης, γι’ αυτό οργανώνονται εργαστήρια και δίκτυα συνεργασίας με τις τοπικές αρχές.

• Με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προωθείται η εκπόνηση τοπικών σχεδίων προσαρμογής, προσαρμοσμένων στις ανάγκες κάθε περιοχής.

• Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της λειψυδρίας, με νέες παρεμβάσεις όπως μονάδες αφαλάτωσης και επιχορηγήσεις για σχετικά συστήματα σε ξενοδοχειακές μονάδες.

• Μετά τις πρόσφατες μεγάλες πυρκαγιές, η Κύπρος ενισχύει τον μηχανισμό πυροπροστασίας με νέα αεροσκάφη, drones και άλλες τεχνολογικές λύσεις.

• Το έργο Adaptation Hubs λειτουργεί ως πλατφόρμα συνεργασίας μεταξύ κρατικών υπηρεσιών, τοπικών φορέων και αναπτυξιακών οργανισμών για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή δράσεων ανθεκτικότητας.

• Τονίστηκε ότι η περίοδος μετά από κάθε κρίση αποτελεί ευκαιρία αξιολόγησης, μάθησης και αναθεώρησης του σχεδιασμού.

 

Το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων συνεχίζει να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενίσχυση της θεσμικής και επιχειρησιακής ετοιμότητας των δήμων, στην προώθηση της πρόληψης και στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου μοντέλου διακυβέρνησης βασισμένου στη συνεργασία, την επιστημονική τεκμηρίωση και την καινοτομία.

Το workshop του ICPCDGR 2026 επιβεβαίωσε ότι ο αποτελεσματικός συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για την οικοδόμηση ανθεκτικών πόλεων και κοινωνιών απέναντι στις ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης

 

Το workshop μεταδόθηκε διαδικτυακά και είναι διαθέσιμο στον ακόλουθο σύνδεσμο::